Wodorowęglan sodu podawany jest podczas ponad połowy reanimacji z powodu wewnątrzszpitalnego zatrzymania krążenia (IHCA) w Stanach Zjednoczonych — choć dotychczas żadne randomizowane badanie z grupą kontrolną nie potwierdziło, że ta interwencja przynosi chorym realną korzyść. Wyniki badania BIHCA (Bicarbonate For In-Hospital Cardiac Arrest), opublikowanego 11 czerwca 2026 roku w JAMA (DOI: 10.1001/jama.2026.10628), zamykają tę lukę dowodową jednoznaczną, negatywną odpowiedzią. Po raz pierwszy w historii dysponujemy wieloośrodkowym, podwójnie zaślepionym RCT najwyższej jakości metodologicznej, który testuje tę powszechną praktykę — i nie dostarcza żadnego uzasadnienia dla jej kontynuowania w sposób rutynowy.
Metodologia i wyniki
Badanie przeprowadzono w Danii w układzie równoległoramiennym z podwójnym zaślepieniem zarówno pacjenta, jak i zespołu leczącego. Do randomizacji włączono 913 dorosłych z IHCA; po zastosowaniu kryteriów kwalifikacji do analizy pierwotnej przystąpiło 779 chorych (mediana wieku 73 lata, kobiety stanowiły 36%). Ramię aktywne otrzymywało dożylnie do 100 mmol wodorowęglanu sodu (n=372), ramię kontrolne — placebo (n=407), przy czym obie interwencje podawano po co najmniej jednej dawce epinefryny.
Pierwszorzędowym punktem końcowym był trwały powrót spontanicznego krążenia (sustained ROSC, sROSC). Wynik: 39% w grupie wodorowęglanu (146/372) wobec 37% w grupie placebo (150/407), RR 1,05, p=0,62 — wyraźnie poza progiem istotności statystycznej. Drugorzędowe punkty końcowe potwierdziły ten obraz: przeżycie 30-dniowe wyniosło 12% wobec 9,1% (RR 1,25; NS), a korzystny wynik neurologiczny definiowany jako mRS 0–3 osiągnęło 8,1% wobec 5,4% chorych (RR 1,39; NS). Wyniki były spójne we wszystkich z góry określonych podgrupach, co przemawia za dobrą generalizowalnością obserwacji.
Profil bezpieczeństwa wodorowęglanu nie wypadł korzystnie. Alkaloza wystąpiła u 35% pacjentów w grupie aktywnej wobec 20% w placebo, hipernatremia — u 42% wobec 29%. To istotna różnica, zwłaszcza że obie nieprawidłowości elektrolitowe i kwasowo-zasadowe mogą komplikować dalsze postępowanie intensywistyczne po uzyskaniu ROSC.
Interpretacja i kontekst kliniczny
Wyniki punktów drugorzędowych zwracają uwagę numeryczną tendencją: RR 1,25 dla przeżycia 30-dniowego i RR 1,39 dla korzystnego wyniku neurologicznego wskazują na kierunkową korzyść dla wodorowęglanu, której badanie — zgodnie z własnym projektem — nie było skalibrowane do potwierdzenia. Autorzy pod kierunkiem Asgera Granfeldta nie spekulują jednak na temat tej obserwacji jako podstawy do kolejnych badań bez dodatkowego uzasadnienia biologicznego.
Clifton W. Callaway (MD, PhD), autor komentarza redakcyjnego opublikowanego równolegle w JAMA, określa wyniki jako „mocny dowód, że rutynowe stosowanie wodorowęglanu sodu w tej populacji nie zmienia istotnych punktów końcowych